Freeze Dry Nedir?

Freeze Dry Nedir?

Freeze Dry, liyofilizasyon ya da en basit haliyle dondurarak kurutma… Birçok sektörde kendini gösteren bu teknoloji, geçmişten günümüze gelişmeye devam etmiş ve farklı alanlara da yayılmıştır. Özellikle gıda sektörüne sunduğu çözümler ve sağlıklı yapısı ile tercih edilen bir teknolojidir. Farkında olmadan ya da bilinçli olarak gündelik hayatımızda tükettiğimiz besinler arasında freze dry yöntemi ile oluşturulmuş pek çok ürün bulunur. Bunlardan en popüler olanları; hazır kahveler, kahvelerin içerisinde kullanılan süt tozları ve kahvaltılık gevreklerin içinde olan kuru meyveler olabilir. Meyve ve sebzelerde de kullanım sağlanmasıyla hayatımıza, sağlık ve tat başlamış ve gittikçe daha da popüler hale gelmiştir.

Geçmişten Günümüze Freeze Dry

Freeze Dry teknolojisi, 1900’lü yılların başlarında geliştirilmiş ve bugünlere kadar gelişerek ve alan çeşitliliğini artırarak gelmiştir. Dondurarak kurutma işlemi yapan ilk cihaz, 1905 yılında Benedict & Manning tarafından geliştirilmiştir. Bu cihaz kimyasal pompadan türetilmiştir. Bu ilk cihaz hayata geçirildikten sonra 1930’lu yıllarda ecza ve biyoteknoloji alanlarında çalışan firmalar tarafından geliştirilmeye başlanmıştır. Bu şekilde freze dry ya da liyofilizasyon hem gelişmiş hem de başka alanlarda da kendini göstermeye başlamıştır.

Aslında hepimizin hayatını dokunan ve sağlıklı yaşama adım atmamızı sağlayan kısım, freeze dry yönteminin gıda sektörüne giriş yapmasıyla başlar. Bu giriş, 1938 yılında gerçekleşmiştir. Brezilya’nın fazla kahve stoklarına çözüm bulmak istemesi sonucu bu teknoloji, gıda sektöründe kendini göstermeye başlamıştır. Bu şekilde dondurularak kurutulan ilk gıda, kahve olarak tarihe geçer.

Geçmişten günümüze Freez Dry, yayılmaya devam etmiş ve şu anda pek çok alanda kullanılmaya devam eder. Özellikle Amerika’da gün geçtikçe daha da popüler hale geldiği, market raflarındaki freeze dry yöntemi kullanılan ürünlerin çokluğundan anlaşılır. Şu anda liyofilizasyon sisteminin kullanıldığı alanlar şunlardır;

  • Gıda Sektörü (Kahve, Bitkiler, Meyveler, Vitaminler, Ekstratlar, Hayvansal Ürünler vb.)
  • Farmasötik ve Biyoloji Sektörü (İlaçlar, Enzimler, Biyolojik Ajanlar, Hücre ve Doku Uygulamaları vb.)
  • Kimya Sektörü
  • Müzecilik (Kitap, Ahşap, Arkeolojik ürünler vb. su içeriğinin düşürülerek korunması ve geri kazanımı)

Freeze Dry Avantajları

Freeze Dry sistemi üç aşamadan oluşur. İlk basamak; ürünün dondurulması… Bu aşamada kullanılan ürünler, öncellikle uygun ön hazırlık koşullarından geçerek kristal forma geçene kadar dondurulur. Bu aşamadan sonra dondurulan ürünler, süblimasyon yani birincil kurutma aşamasına geçer. Bu kurutma işleminde ürünün içerisindeki su, %90-95 oranında azalır. İlk kurutma işleminden sonra kalan suyu da azaltmak için üçüncü aşama olan desorpsiyon yani ikincil kurutma işlemi uygulanır. Bu şekilde ürünlerin içindeki su çekilerek kurutma işlemi tamamlanır.

Freeze Dry Avantajları da bu aşamaların uygulanması sonucu ortaya çıkar. Bu işlemler sayesinde ürünün kimyasal ve fiziksel yapısı büyük ölçüde korunur. Özellikle gıda sektörü için bakıldığında bu durum daha da avantajlı bir hal alır. Yapılan araştırmalara göre Freeze Dry teknolojisi kullanılarak dondurularak kurutulan gıdaların %97 oranında besin değerini koruduğu ortaya çıkmıştır. Güneşle, fırınla ya da mikrodalgayla kurutma gibi geleneksel yöntemlerde uygulanan ışıl işlemden dolayı besinlerin içerisindeki vitamin, aminoasit, protein gibi asıl besleyici ve faydalı olduğu değerler oldukça düşük seviyelere iner. Bu da sağlıklı olmaktan çok uzak kurutulmuş besinleri ortaya çıkartır.

Dondurularak kurutmanın bir diğer avantajı da raf ömrü uzun ürünleri ortaya çıkarmasıdır. Besinlerin içerisindeki su, %98 oranında azaldığı için besinler bozulmaz ve uzun süre kullanılabilir. Bu su emilimi bozulmanın önüne geçtiği gibi doğal olarak ürünlerin boyutlarını da küçülterek boyuttan ve yerden tasarruf edilmesine yardımcı olur. Sağlık deposu besinleri, her an yanınızda taşıyabilme imkanı sunar.

2019-04-24T21:25:41+00:00